Dyslexie, dysorthografie, dyscalculie

DEFINITIE DYSLEXIE

Met dyslexie bedoelen we een hardnekkige primaire leerstoornis die zich hoofdzakelijk uit in moeizaam technisch lezen. Dyslexie wordt gekenmerkt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of het spellen op woordniveau.Soms zien we bij dyslectici een behoorlijk tekstbegrip. De stoornis staat los van de intelligentie. Ze komt voor bij ongeveer 7 % van de leerlingen. Het tekort vindt zijn oorsprong in neuroanatomische en neurofysiologische gronden. In 95 % van de gevallen komen dyslexie en dysorthografie gecombineerd voor. Gemakkelijkheidshalve gebruikt men soms de term "dyslexie" voor beide stoornissen of hun combinatie. Mensen met dyslexie hebben over het algemeen een in aanleg zwak taalgevoel.

GEVOLGEN  VAN  DYSLEXIE

De intelligentie kan verkeerd worden ingeschat. Wanneer dyslexie niet ontdekt en/of erkend wordt en wanneer geen hulp geboden wordt, kunnen zowel emotionele problemen als een sociaal isolement ontstaan. Doordat het lezen moeilijk is en vaak traag verloopt, kunnen er op school, ondanks de intelligentie, problemen ontstaan met leren. Veel tekst en schriftelijke opdrachten vragen extra inspanning van het kind. Slecht lezen is een beperking bij het volgen van een studie; dyslexie kan dus gevolgen hebben voor de uiteindelijke beroepskeuze. Als dyslexie vroegtijdig gesignaleerd wordt en er wordt adequate hulp geboden kan de uitingsvorm van dyslexie beperkt zijn. Vroegtijdige, effectieve hulp is heel belangrijk.

KENMERKEN  VAN  DYSLEXIE

 

  • Dyslexie is een ernstig probleem. Behaalt op genormeerde tests resultaten bij de laagste 10%.
  • Dyslexie is een hardnekkig probleem. Extra, planmatige en intensieve didactische inspanningen leiden binnen de 6 maanden niet tot verbetering.
  • Er zijn geen negatieve omstandigheden die het leren belemmeren. Geen aantoonbare handicaps, normaal onderwijs, …
  • Kernprobleem is de moeizame automatisering. Opvallende problemen op vlak van snelheid en accuratesse.
  • Dyslexie kan op elk moment tot uiting komen. Meestal in de lagere school, soms pas in het secundair of op volwassen leeftijd.
  • Dyslexie (leesstoornis) komt in 95% van de gevallen samen voor met dysorthografie(spellingstoornis).
  • Dyslexie zou voorkomen bij 2%-10% van de bevolking.
  • Dyslexie is erfelijk bepaald. Dyslexie komt méér voor bij jongens dan bij meisjes. Wanneer een ouder dyslectisch is hebben de kinderen een kans van 35%-40% om ook dyslexie te ontwikkelen.

ATTEST  DYSLEXIE

Bijna elke school die leerlinggericht onderwijs wil verstrekken past een vorm van leerlingbegeleiding toe en/of organiseert bij- of inhaallessen. Het "attest" of "gemotiveerd verslag" bevat samen met het diagnoseverslag alle elementen die voor een school een dyslexiebeleid aangepast aan de individuele leerling mogelijk maken : handelingsplan, taakverdeling en een lijst van hulpmiddelen en -materialen. Het dyslexieattest ziet er grosso modo als volgt uit. Het is gesneden op maat van de individuele leerling en wordt uitgeschreven nadat uitgebreid multidisciplinair onderzoek is verricht naar o.a. persoonlijkheid, intelligentie, geheugensterkte, concentratievermogen, taalvaardigheid, rekenvaardigheid en probleemoplossend vermogen. Aansluitend bij de persoonlijke troeven en tekorten van de individuele leerling wordt bepaald welke stimulerende, compenserende, relativerende, relaterende, en dispenserende maatregelen wenselijk zijn. Ze worden aangeduid met het acroniem "Sticordi". Tot de voornaamste mogelijkheden behoren: meer tijd geven voor het afleggen van toetsen en examens, het mondeling afleggen of toelichten van toetsen en examens, boekbesprekingen laten vervangen door videobesprekingen, vrijstelling van dictee, gebruik van tekstverwerker met spellingcontrole toestaan, voorlezen van (meerkeuze) vragen e.d.m.